Danska leiðin: Sala á nikótínvörum á svartan markað vegna hertra laga
Rafrettur eru háðar ströngu regluverki í Danmörku, en vöruflokkurinn er engu að síður löglegur. Hann fellur undir víðtækt bann á markaðssetningu, auk banns við sýnilegri framsetningu í verslunum og kröfu um ómerktar/einsleitar umbúðir. Að auki gilda strangar kröfur um vörueiginleika svo sem það að aðeins eru leyfð bragðefnin tóbak og mentól. Frá því að bragðtakmarkanir á rafrettum tóku gildi 1. apríl 2022, hefur Danmörk séð verulega aukningu í notkun meðal ungmenna undir lögaldri.
Eins og sjá má á grafinu í árlegri skýrslu stjórnvalda um notkun ungmenna á tóbaks- og nikótínvörum, jókst hlutfall notenda í aldurshópnum 15–17 ára í 10% skömmu eftir að bragðtakmarkanir tóku gildi og mældist 14,3% árið 2024. Það jafngildir 11% aukningu eftir að bragðtakmarkanir voru innleiddar.
Af aðgengilegum gögnum um þróunina má draga þá ályktun að notkun rafretta aukist hjá ungu fólki og þau hafi óheftan aðgang að sölunni í gegnum samfélagsmiðla. Danska leiðin skili því ekki þeim árangri sem henni er ætlað sem er að draga úr notkun og þá einkum þeirra sem eru undir lögaldri.
BAT British American Tobacco, eitt af stærstu tóbaksfyrirtækjum heims sem selur einnig nikótínvörur og rafrettur, framkvæmdi Empty Device Survey (könnun á tómum tækjum) á 2. ársfjórðungi 2024. Niðurstöður þeirrar könnunar sýndi að 58,9% allra tækja sem fundust í Danmörku voru ekki innlend. Er þetta sterk vísbending um að ólögleg sala taki til sín stóran hluta af rafrettuvörumarkaðnum í Danmörku.
